Interview: De poli die puzzeltjes oplost

Dit artikel verscheen eerder in het Dagblad van het Noorden. Bekijk hier een PDF-versie van de opgemaakte versie uit de krant.

Foto: Peter Wassing voor Dagblad van het Noorden 2011

Foto: Peter Wassing voor Dagblad van het Noorden 2011

De poli die puzzeltjes oplost

  • Eerste polikliniek voor verstandelijk gehandicapten
  • Oplossing voor tekort aan speciale artsen

Josefien is dertig jaar en verstandelijk beperkt. Ze woont bij haar ouders en klaagt de laatste maanden vaak over buikpijn. Josefien en haar moeder zijn al vier keer bij de huisarts geweest, maar telkens worden zij naar huis gestuurd zonder dat er een duidelijke lichamelijke oorzaak is voor haar buikpijn. De klachten verminderen echter niet en de maat is vol voor de moeder van Josefien. Ze overlegt met de huisarts. Er moet toch een oorzaak zijn voor de buikpijn van haar dochter?

Dit is het moment waarop de arts voor verstandelijk gehandicapten (AVG) wordt ingeschakeld. De AVG is een specialist, net als een longarts of een reumatoloog. De AVG is er voor alle handicapgerelateerde gezondheidsproblemen. Zoals bij Josefien, bij wie de huisarts geen oorzaak kan vinden voor haar klachten.

Piet Geert Nicolay is leidinggevende bij NOVO, een organisatie die ondersteuning verleent aan meer dan 2000 kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking. Nicolay hielp in 2010 met het opzetten van een polikliniek voor verstandelijk gehandicapten. Een primeur in Groningen. “Onze AVG’s kregen veel vragen van huisartsen, familieleden en begeleiders. Toen zijn we begonnen met de polikliniek AVG.”

De polikliniek begon aanvankelijk als proef. “Een jaar lang hielden we bij hoeveel patiënten we kregen en wat de problematiek was”, vertelt Nicolay. “Het was voor ons een bevestiging dat er veel vraag naar was.”

“De polikliniek was in eerste instantie bedoeld voor cliënten van NOVO”, vertelt Marie-José van Dreumel, die als AVG werkt voor NOVO. “Maar steeds vaker kwamen er mensen bij ons die niet aan NOVO verbonden waren. Toen ontstond het idee om te gaan samenwerken met andere organisaties uit de regio.”

De functie van AVG bestaat nog niet lang als medisch erkend specialisme. Vaak was een huisarts betrokken bij de medische zorg binnen een instelling. Langzamerhand ontstond echter het idee dat de huisartsen meer kennis nodig hadden, vertelt Van Dreumel. “De problematiek die de artsen tegenkwamen was op sommige vlakken heel anders.” Als voorbeeld noemt Van Dreumel dementie bij mensen met het syndroom van Down. Vaak ontwikkelen zij daarbij epilepsie, iets wat bij dementerenden zonder beperking veel minder voorkomt. Sinds 2000 kunnen studenten geneeskunde na hun basisopleiding kiezen voor het specialisme arts voor verstandelijk gehandicapten. Jaarlijks worden ongeveer 15 tot 20 AVG’s opgeleid, maar de vraag is groter. “Het is geen populair specialisme. Wij denken dat dat komt omdat studenten tijdens hun studie nooit in aanraking komen met mensen met een verstandelijke beperking. Het hoort bijvoorbeeld niet bij de co-schappen. Wie een co-schap of stage wil lopen met mensen met een verstandelijke beperking, moet zelf alles regelen”, meent Van Dreumel.

Afgelopen zomer raakte Nicolay in gesprek met mensen van gehandicapteninstellingen Nieuw Woelwijck, ’s Heeren Loo Opmaat en later ook Humanitas. Onder meer Nieuw Woelwijck kampte op dat moment met een tekort aan AVG’s. Ook huisartsen krijgen vaak verstandelijk gehandicapte patiënten uit de woonwijk in hun praktijk en hebben soms behoefte aan advies van een AVG. Daarom werd besloten te gaan samenwerken met andere instellingen in het Noorden voor mensen met een verstandelijke beperking.

De polikliniek AVG onderscheidt zich van een huisarts door meer tijd te nemen voor de patiënten. “Iedereen die hier komt krijgt eerst een intake van een uur”, legt Van Dreumel uit. “De ervaring heeft geleerd dat mensen met een verstandelijke beperking vaak uitgebreidere gezondheidsproblemen hebben en die moeilijker kunnen verwoorden. Daarom hebben ze meer tijd nodig. Het zijn vaak puzzels die je moet oplossen.”

Een ander voordeel van de polikliniek is dat er binnen NOVO ook veel andere specialisten werkzaam zijn. Er kan daardoor sneller worden overlegd met gedragswetenschappers, logopedisten of fysiotherapeuten, die op hun beurt ook gespecialiseerd zijn in het werken met mensen met een verstandelijke beperking. Van Dreumel: “We hadden een oudere cliënt die een nieuwe heup kreeg. De fysiotherapeut in het ziekenhuis kreeg haar niet meer aan het lopen. Onze fysiotherapeut is het wel gelukt, door haar eerst oefeningen te laten doen met haar goede been, om vertrouwen op te bouwen. Zo’n fysiotherapeut pakt dus op een andere manier het revalidatietraject aan.”

Het laatste wezenlijke verschil is dat AVG’s vaak alleen een adviserende rol hadden bij instellingen en huisartsen. Met een eigen poli kunnen ze niet alleen adviseren, maar ook zelf medicijnen voorschrijven en in de gaten houden wat het effect daarvan is.

Josefien en haar ouders zijn er inmiddels met behulp van de AVG achter gekomen dat haar buikklachten voortkomen uit stress, omdat ze op de dagbesteding werk moet doen dat boven haar niveau ligt. Josefien gaat voortaan ander werk doen, waardoor de buikpijn waarschijnlijk ook verdwijnt.

De artsen hopen volgend jaar weer afspraken te kunnen maken met zorgverzekeraar Menzis, waardoor de polikliniek in Groningen kan blijven bestaan.

Kader: NOVO en polikliniek AVG
NOVO biedt onder meer huisvesting, dagbesteding en gezinsbegeleiding. Met meer dan tachtig locaties in Groningen en Drenthe, is de organisatie een van de grootste in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking in Noord-Nederland. De polikliniek AVG biedt medische zorg voor mensen met een verstandelijke handicap en advies en ondersteuning aan familieleden, begeleiders, huisartsen en medisch specialisten in de provincie Groningen. De poli heeft locaties in Uithuizen, Appingedam, Winschoten, Stadskanaal, Bedum, Groningen en Zuidbroek. Voor een bezoek aan de AVG-poli is een verwijzing van een huisarts of een andere specialist nodig. De hulp van de AVG wordt vooralsnog vergoed vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s